Grad Pančevo

Pančevo je grad star 856 godina, sudeći po prvom pisanom dokumentu iz 1153. godine, kada se pominje kao trgovačko naselje. Od tada je menjao ime - Panucea, Panoča, Bansif, Panuka, Pančal, Panseg, Pajčova, Panzova, Čomva, Pančova. Pančevo je poznato i kao srpska Sparta, jer je tokom svoje istorije često postajao vojnički grad i središte borbi zbog svog položaja na granici Turske i Austrougarske monarhije, najpre kao tursko vojno utvrđenje, zatim kao austrijska Banatska vojna granica s dvanestom Nemačko-banatskom regimentom, da bi tokom revolucije iz 1848. godine postao centar srpskog pokreta u Vojvodini. Međutim, teritorija na kojoj se nalazi današnje Pančevo bila je naseljena još u neolitu, 5500 godine pre n.e, o čemu svedoči arheološko nalazište ,,Grad" koje pripada Starčevačkoj kulturi.

Pančevo je privredni i kulturni centar Južnobanatskog okruga u okviru Autonomne pokrajine Vojvodine. Geografski, Pančevo se nalazi 15 km severoistočno od Beograda, leži na površini od 757 km2 i na dve reke, Tamišu i Dunavu. Prema poslednjem popisu iz 2002. godine, u Pančevu živi 127.162 stanovnika, od toga 60% u samom gradu, a ostali u naseljenim mestima: Starčevu, Omoljici, Banatskom Brestovcu, Ivanovu, Dolovu, Banatskom Novom Selu, Jabuci, Glogonju i Kačarevu.

Etnička struktura

Pančevo je multietnička i multikonfesionalna sredina, prepoznatljiva po svojoj dugoj istorijskoj prošlosti i vrednostima građanskog društva. Na teritoriji Pančeva zajedno žive predstavnici 23 različite nacionalnosti, a u službenoj upotrebi je šest jezika: srpski, mađarski, slovački, rumunski, rusinski i hrvatski jezik. U kontekstu multinacionalne sredine posebno se ističe naselje Vojlovica, gde žive zajednice tri naroda: Srba, Slovaka i Mađara. U gradu Pančevu postoji pet verskih zajednica, među kojima je najzastupljenija zajednica pravoslavne veroisposvesti, zatim katoličke, protestantske, islamske i jevrejske.

Kao rezultat vekovnog suživota različitih nacija, verske i kulturološke tolerancije i prožimanja, multikulturalizam je sastavni deo gradskog identiteta.

Industrija

Grad Pančevo je jak industrijski, posebno petrohemijski centar (azotara, rafinerija nafte, industrija plastičnih masa, kozmetičkih preparata itd). Takođe je razvijena poljoprivreda i prehrambena industrija. Javnih i javno komunalnih preduzeća je šest, uključujući RTV Pančevo, koja ima lokalnu frekvenciju za televiziju i regionalnu za radio. Od ostalih sredstava informisanja, prisutni su i RTV Ritam, Radio Safir, Radio Spektar, listovi ,,Pančevac Pres" i ,,Pančevac", gradske novine koje izlaze jednom nedeljno, u štampanom i internet izdanju (proistekle iz istoimenog časopisa najstarijeg na Balkanu, osnovanog davne 1869. godine). Takođe, postoji i još jedan lokalni list koji izlazi u Starčevu, ,,Starčevačke novine", u štampanom i internet izdanju. Prema evidenciji koju vodi gradska uprava, aktivno je oko 50 organizacija i udruženja koja u različitim oblastima doprinose izgradnji civilnog društva.

Kultura

Kulturni život je prisutan u okviru 15 institucija kulture, šest gradskih i devet u naseljenim mestima, kao i u okviru veoma razvijene vaninstitucionalne scene, zahvaljujući uvedenom konkursu koji se sprovodi poslednjih šest godina. Konkurs je namenjen pojedincima, umetnicima, studentima, neformalnim grupama i organiazacijama koje se bave kulturom. Rezultat dobre prakse lokalne samouprave ogleda se u materijalizovanju oko 300 različitih projekata, čime se doprinosi afirmaciji umetničkog i kulturološkog stvaralaštva pojedinaca, neformalnih grupa i nevladinih organizacija. Razvijena je i mreža obrazovnih ustanova koju čini 21 osnovna škola, devet srednjih, jedan privatan fakultet, dve ispostave fakulteta iz Novog Pazara i Novog Sada i dve više škole.

Po razvijenosti alternatvne i nezavisne scene u kulturnom životu grada, Pančevo je primer dobre prakse.

Lokalna samouprava

U okviru Gradskog veća, jedna osoba je zadužena za kulturu. U poslednjem sazivu Veća, ovu funckciju vrši Nemanja Rotar, književnik. U gradskoj upravi ne postoji poseban sekretarijat za kulturu, već Odsek za kulturu, informisanje, sport, brigu o mladima i civilni sektor, u okviru Sekretarijata za javne službe i socijalna pitanja. Šefica ovog odseka i stručna saradnica za kulturu je Snežana Baralić-Bošnjak, politikološkinja. Pre šest godina ustanovljen je mehanizam konkursa s utvrđenom metodologijom i radom komisije koja je zadužena da daje predloge za sufinansiranje projekata, a konačan stav o tome donosi gradonačelnica. Kreirana je i festivalska politika koja obuhvata oko 40 festivala različitih po svom karakteru čiji su nosioci ne samo ustanove kulture nego i nevladine organizacije i udruženja građana. U 2008. godini, Skupština grada je usvojila zaključak kojim se pristupilo procesu izrade Strategije unapređenja kulturnog razvoja grada Pančeva. Završna konferencija povodom izrade strategije, koja predstavlja i početak javne rasprave, održana je 5. oktobra 2009. godine. (preuzmite tekst strategije)

Prema proceni lokalne uprave, Odseka za kulturu, informisanje, sport, brigu o mladima i civilni sektor, osnovni problemi i prioriteti u kulturi grada su:

1.Nedovoljna briga za kulturno i istorijsko nasleđe,
2.Nedostatak sredstava za renoviranje objekata i ulaganje u infrastrukturu,
3.Nedovoljna saradnja ustanova kulture na lokalnom nivou.

1.Reaktivacija industrijskog nasleđa,
2.Podsticanje saradnje kulture i privrede,
3.Savremeno stvaralaštvo.