Tel: 013/351-472
E-mail: zavod@panet.rs
Web:
Adresa: Žarka Zrenjanina 17. 26000 Pančevo

ISTORIJAT I ORGANIZACIJA

Zavod za zaštitu spomenika kulture je osnovan 1978. godine kao jedinica za zaštitu spomenika kulture pri Narodnom muzeju, koja je teritorijalno pokrivala samo opštinu i grad Pančevo. Godine 1993. ova jedinica je prerasla u Zavod za zaštitu spomenika kulture za teritoriju Južnobanatskog okruga.
Zgrada u kojoj se Zavod nalazi ima veoma interesantnu istoriju. To je, naime, prvobitno bila zgrada jevrejskih vlasnika pančevačkog brodogradilišta. Kada je 1939. došlo do napada na Poljsku, vlasnici su prebegli u Sjedinjene Američke Države i više se nisu vraćali. Od 1941. godine zgrada je bila centar nemačke komande za južni Banat, da bi 1944. godine u nju ušli partizani, kada postaje sedište različitih komunističkih organizacija i političkih partija. Od 2001. godine zgradom Zavoda raspolaže Republička direkcija za imovinu. Međutim, sam prostor ne zadovoljava potrebe Zavoda, tako da postoje predlozi preseljenja u zgradu Muzeja ili u neki od napuštenih industrijskih objekata uz reku Tamiš.

ZAPOSLENI

Zaključno s avgustom 2009. godine, u Zavodu, pored direktora, na poslovima zaštite radi 12 stručnjaka od ukupno 17 zaposlenih. Prema rečima direktora Nikole Vlajića, ovaj broj radnika nije adekvatan s obzirom na teritoriju koju Zavod pokriva. Takođe, on smatra da je potrebno da se formira i konzervatorska radionica.

Zavod vrši zaštitu nad ukupno 108 nepokretnih kulturnh dobara, od toga 46 u samom gradu Pančevu. Na području južnog Banata nalazi se osam spomenika od izuzetnog značaja. U Pančevu nalaze se dva takva spomenika: Preobraženjska crkva i manastir Vojlovica.

POTENCIJALI

I svoj i razvojni potencijal grada, Zavod vidi u napuštenoj industrijskoj zoni uz reku Tamiš, u okviru koje se nalazi sedam starih industrijskih objekata koji svedoče o razvojnom putu Pančeva. U tom delu, kako predlažu zaposleni u ovoj ustanovi, udruženim snagama Zavoda, kulturnih i turističkih organizacija, grada i privatnih investitora, moglo bi doći do razvoja, očuvanja i promocije kulturne i istorijske zone Pančeva.

Takođe, i naseljena mesta u ovoj oblasti predstavljaju svojevrstan potencijal Zavoda. Naime, u nekoliko mesta počeo je da se razvija seoski turizam, u kojima bi Zavod mogao da pokrije oblast kulturnog turizma. Posebno interesantan je i memorijalni kompleks Mihajla Pupina u Idvoru, u okviru kojeg se nalazi stara škola i rodna kuća Mihajla Pupina. U Idvoru se nalazi i crkva u kojoj je Pupin kršten, a koja ne pripada memorijalnom kompleksu.

IZDAVAŠTVO

Zavod se bavi i izdavačkom delatnošću. Jedno od izdanja Zavoda za zaštitu spomenika kulture Pančevo jeste i mapa pod nazivom „Industrijsko nasleđe južnog Banata” čiji su autori Tamara Tasić i Rifat Kulenović.